Pendnameden..

Pendnameden..
20 Ağustos 2009 tarihinde eklendi, 186 kez okundu.

Hamd ve övgü, yeri göğü yaratıp düzenleyen ve bütün canlıların rızkını veren, sânı yüce Allah’a mahsustur. Başta Hz. Muhammed Mustafa (SAV) olmak üzere peygamberlerine ye seçkin kullarına salât ve selâm olsun.

Derler ki âdil hükümdar Ânûşirevan devrinde hikmetten daha değerli bir şey yoktu. O asrın bütün mütefekkirleri dindar ve nefislerini dizginleyen kimselerdi.

Bir gün Ânûşirevan Buzurcmihr’i çağırdı ve dedi ki: “-Kısa fakat mânâ dolu, öz, ama maksadı tam olarak ifade eden birkaç söz derlemeni istiyorum. Bu sözler her iki cihanda benim işime yarasın ve geriye kalanlar için de fayda sağlasın; onlar bu sözlerle amel edince bütün düşmanlarına galip gelsinler ve bunlar, bizden sonra bütün dünyaya armağan olsun. ” Bunun üzerine Buzurcmihr bir yıl süre istedi, bu sözleri üstadından derleyerek “Zafernâme” diye isimlendirdi ve Ânûşirevan’a sundu. Ânûşirevan ondan birkaç sayfa okuyunca son derece hoşlandı ve kendisine hil’at giydirip idaresindeki topraklara bîr şehir daha kattı ve bu sözleri de altınla yazdırdı. Bu kitabı daima yanında taşır ve çoğu zaman onu okumakla meşgul olurdu.

(Buzurcmihr dedi ki; üstadıma şu sorulan sordum ve o da şu cevaplan verdi):

Bütün iyilikleri istemiş olmak için yüce Allah’tan ne dileyeyim?
-Üç şeyi: sağlık, saadet ve varlık içinde olma.

İşleri kime emanet edeyim?
Şahsen buna layık olana.

Kimden emin olabilirim?
Kıskanç olmayan dosttan.

Her zaman için en uygun olan şey nedir?
Gençlikte (ibadetle beraber) İlim öğrenmek,yaşlılıkta da ibadetle meşgul olarak (gelecek nesillere iyi numune olmak).

İnsanların söylemekle kendi değer/erini düşüdükleri şey nedir?
Kendi meziyetlerini söylemek.

Uygunsuz davranışta bulunan bir dosttan nasıl ilgi kesilebilir?
Üç şekilde: Onun yanma az uğramak, halini hatırını az sormak ve ondan ihtiyacını giderecek bir şey istememekle.

İşler çalışmaya mı, yoksa takdire mi bağlıdır?
Kader amellere göre belirlenir.
(İlim malûma tâbidir),

Gençlere uygun olan nedir? ihtiyarlara ne yakışır?
Gençlere haya ve cesaret, ihtiyarlara ise İlim ve ağırbaşlılık.

Ululuk kime yaraşır, ulu kişi kime denir?
İyiyi kötüden ayırıp işi ehline veren kimseye.

Huzurlu olmak için kimden kaçınmak gerekir?
Dalkavuk ve sonradan görmüş kişiden.

Cömert kimdir?
Bağışlayan ve bağışından dolayı da sevinç duyan kimsedir.

İnsanlar için candan daha değerli olan nedir?
– Üç şey: nefis terbiyesi, dinde temiz bir inanca sahip olmak, ve düşmandan intikam alıp zulümden kurtulmak.

İnsanların arayıp da hiç kimsenin tam olarak elde edemediği şey nedir?
– Üç şey: Sıhhat, mutluluk ve can yoldaşı bir dost.

İyilik mi daha iyidir yoksa kötülükten uzak durmak mı?
– Kötülüklerden uzak bulunmak bütün iyiliklerin başıdır.

Zamanla ayıp sayılacak bir iyilik var mıdır?
– Başa kakılarak yapılan cömertlik.

İlmi süsleyen nedir?
– Doğruluk.

Yiğitliğin alâmeti nedir?
– İntikam almaya gücü yeterken bağışlamak,

Kendisinde ayıp bulunmayan kimdir?
– Ölümsüz olan Yüce Allah.

Akıllı kimse İçin hangi iş daha iyidir?
– Kendisini kötülükten alıkoyan iş.

İnsanların kusurlarından hangisi daha zararlıdır?
– Kendisinin farkında olmadığı ayıbı.

Hayatta hangi “zaman” büsbütün boşa harcan
mıştır?
Bir kimse için İyilik yapabileceğin halde yapmadığın zaman.

Buyruklardan hangilerini hafife almamak gerekir?
– Dört buyruğu: Birincisi izzet ve celâl sahibi Allah’ın, ikincisi anne babanın, üçüncüsü akıllı kişilerin,
dördüncüsü hükümdarın emir ve buyruklarını.

Bir yerde ekilip de iki yerde hasat edilen tohum hangisidir?
Arif kişilere iyilikte bulunmak; zira bu dünyada onlardan karşılık görülür, öteki dünyada da Allah’tan
mükafat alınır.

Hayatta en iyi şey nedir?
– Gönül rahatlığı ve emniyet içinde olmak.

Ölümden daha kötüsü nedir?
– Yoksulluk ve fakirlik korkusu.

Sonuçta daha güzel olan nedir?
Yüce Allah’ın rızası.

İnsanlığı mahveden şeyler nelerdir?
– Dört şeydir: Büyükler için cimrilik, alimler için büyüklenme, kadınlar için hayasızlık ve erkekler için yalan.

Alim kimselerin yaptıklarını boşa çıkaran şey nedir?
-Zalimleri övmek.

Bu dünya ne İle elde edilebilir?
– İlim, marifet ve mürüvvet.

Doktora ihtiyaç olmaması için ne yapmak gerekir?
– Az yemek, az uyumak, az konuşmak ve herkesle
düşüp kalkmamak.

Kim daha akıllıdır?
– Az konuşup çok dinleyen ve çok şey bilen.

Aşağılık kompleksi neden doğar?
– İnsanların sahip olduklarına göz dikmekten.

Tamah neden olur?
– Tembellik ve fesattan.

İyi nam nasıl kazanılır? .
– İyi işlerde acele etmekle

Padişahlığın yüceliği neden olur?
– İşlerde süratli olmaktan.

Meşakkat neden olur?
– Yalnızlıktan.

Hamiyeti alıp götüren şey nedir?
– Tamah.

Dünyada en iyi olan nedir?
– Öbür dünyada hayrını görmek için minnetsiz ve meşakkatsiz tevazu göstermek, bu dünyada karşılığını beklemeden cömertlikte bulunmak.

Bu dünyada en kötü şey nedir?
– İki şey: Devlet büyüklerinin zalimliği ve zenginlerin cimriliği.

Asıl tevazu hangisidir?
– Güler yüzlü olmak, emsallerinden daha aşağıda oturmak ve riyadan uzak durmak.

Bir meselenin hallini kimden sorayım?
– Dinde samimi, iyilerle dost ve tam bir bilgiye sahip olandan.

Hükümdarların daha çok neye ihtiyacı olur?
– Alim kişilere.

Bu dünyada kim daha iyidir?
– Yaptığı işi cömertlikle, söylediği sözü doğrulukla süsleyen.

Ne yapayım da gurbette yalnızlık çekmeyeyim?
– İtham edilmekten haçın, kimseyi incitme ve daima terbiyeni muhafaza et.

Büyüğün küçük üzerindeki haklan nelerdir?
– Sırrını saklaması, onunla görüşmekten kaçınmaması, ve başka bir büyüğü ona tercih etmemesi.

İbadetten kaç şey nasip alır?
– Üç şey: Birincisi vücut, ikincisi dil, üçüncüsü kab.

Bu üç şey nedir?
– Vücudun nasibi amel, dilin payı zikir, ve kalbin hissesi de tefekkürdür.

Kişinin iyiliğinin alâmeti nedir?
– Bir kimsenin hatasını örtüp aklına getirmeyerek ifşa etmemek ve iş işten geçince bir daha onu anmamaktır.

İyilik kaç şeyle mükemmel hale gelir?
– Karşılıksız tevazu, başa kakılmayan cömertlik ve ücret istenmeyen hizmetle.

Kendisiyle hayatın kolaylaştırılabildiği şeyler kaç tanedir?
– Üç tane: Birincisi aşırılıktan kaçınma, ikincisi sabırlı olma, üçüncüsü tamahkârlık yapmama.

Bir kimseden bir şey İstemenin şartlan nelerdir?
– İstekte bulunduğu kişinin güzel ahlâklı olması ve istediği şeyin kendi durumuna uyması.

Hiç kimsenin onsuz yapamayacakları şeyler nelerdir?
– Üç şey: Akıllı kişi alimlere danışmadan, güçlü de olsa savaşan kimse taktik ve hileden, zâhid her ne
kadar takva sahibi de olsa ibadetten uzak kalamaz.

İnsanları sevdiren şeyler nelerdir?
– iki şey: Beşerî münasebetlerde zulmetmemek ve
diliyle kimseyi incitmemek.

Mal ne için olmalıdır?
– İnsanların haklarını ödemek, anne ve babaya geçimini sağlamak öbür dünyanın azığını elde etmek, düşmanı dost, fakiri zengin edip dost ve düşmanayardımda bulunmak için.

Yenmediği halde vücuda fayda veren bir şey yokmudur?
– Yumuşak ve beyaz elbise, güzel koku, su ve yeşilliği seyretmek, bolluk ve sıhhat İçinde iken dostlarla görüşmek, bağ bahçeyi gezmek, ister sağ eter ölü olsun din büyüklerini ziyaret etmek, kaynar olmayan suyla yıkanmak, işretten uzak durmak. Yatarken sıcak bir şey içip, ondan sonra soğuk birşey içmemek .

Bu hususları sevip benimseyin, zira pek çok faydaları vardır.

NOT: İbn-i Sina’ya ait olduğu ileri sürülen Pend-nâme ve Zafernâme isimli bu risale Dr. Muham-med Debîr Siyâkî’nin Numûne-i Nesrhâ-yi Di-lâvîzu Âmûzende-i Fârsî (Tahran 1348 hş.} adlı eserindeki seçmeden tercüme edilmiştir.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git